تیزهوشان آزمونهمه مقالاتحل سوالات نسبت فامیلی هوش ششم؛ شجره‌نامه را مرحله‌ای بکش
برای حل سوالات نسبت فامیلی هوش ششم، رابطه‌ها را در ذهن زنجیر نکن؛ هر جمله را به یک پیوند کوچک در شجره‌نامه تبدیل کن، نسل‌ها را در ردیف‌های جدا بگذار و در پایان نسبت را از دید شخصی بخوان که سؤال نام برده است. جنسیت یا نسبتِ گفته‌نشده را نیز حدس نزن.
اول جهت پرسش را به یک جمله ساده تبدیل کن
در پرسش «آرمان چه نسبتی با نازنین دارد؟» باید جمله «آرمان، ... نازنین است» را کامل کنی. اگر جهت را برعکس بخوانی، ممکن است به‌جای «دایی» به «خواهرزاده» برسی. نام فرد اول را کنار جای خالی و نام فرد دوم را بعد از آن بنویس؛ سپس مسیر را از فرد دوم به فرد اول روی نمودار دنبال کن.
حل سوالات نسبت فامیلی هوش ششم با شجره‌نامه سه‌ردیفی
یک ردیف بالا برای پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها، ردیف میانی برای والدین و عمه، عمو، خاله یا دایی، و ردیف پایین برای فرزندان بکش. هر جمله را جدا وارد کن: زوج‌ها کنار هم، خواهر و برادرها در یک ردیف و فرزند زیر والد قرار می‌گیرد. تا یک پیوند روشن نشده، جمله بعدی را به نمودار نچسبان.
برای هر نوع پیوند یک نشانه ثابت داشته باش
می‌توانی کنار مرد «م» و کنار زن «ز» بنویسی، زوج‌ها را با خط افقی و والد و فرزند را با خط عمودی وصل کنی. شکل نشانه‌ها مهم نیست؛ ثابت‌بودن آن‌ها مهم است. واژه‌هایی مانند «فرزند» یا «همسر» به‌تنهایی همه اطلاعات لازم را نمی‌دهند، پس بخش نامعلوم را با علامت سؤال نگه دار و از روی نام افراد جنسیت نساز.
واژه مرکب را به چند گام کوتاه بشکن
عبارت «پسرِ خواهرِ مادرِ سارا» را یک‌باره تفسیر نکن. از سارا شروع کن: مادر سارا، سپس خواهر مادر، سپس پسر او. این فرد هم‌نسل سارا و پسرخاله اوست. هر بار فقط یک واژه را حرکت کن و روی نمودار جای تازه را علامت بزن؛ این کار از جاافتادن یک نسل جلوگیری می‌کند.
مثال پاسخ‌دار: نسبت را از جهت درست بخوان
پدرِ نیما، برادرِ مادرِ سارا است. ابتدا مادر سارا را در ردیف والدین بگذار. برادر او نیز همان ردیف است و نیما یک ردیف پایین‌تر، زیر آن برادر قرار می‌گیرد. پس نیما فرزند دایی سارا و پسر‌دایی اوست. اگر سؤال برعکس بپرسد «سارا چه نسبتی با نیما دارد؟»، سارا دخترِ عمه نیماست؛ جهت پرسش پاسخ را عوض می‌کند.
مثال چندجمله‌ای: شاخه لازم را پیدا کن
مریم خواهرِ رضاست. رضا پدرِ امیر است. لیلا مادرِ مریم و رضاست. مریم نسبت به امیر چه جایگاهی دارد؟ مریم و رضا در یک ردیف‌اند و امیر زیر رضا قرار می‌گیرد؛ پس مریم عمه امیر است. وجود لیلا ارتباط خانوادگی را روشن‌تر می‌کند، اما لازم نیست برای هر سؤال همه شاخه‌های خانواده را گسترش بدهی.
کلمه «تنها» دام نیست؛ یک محدودیت دقیق است
اگر متن می‌گوید «تنها پسرِ مهدی»، می‌توانی نتیجه بگیری مهدی پسر دیگری ندارد؛ اما درباره تعداد دختران او چیزی نمی‌دانی. اگر فقط نوشته «پسر مهدی»، حق نداری او را تنها فرزند خانواده فرض کنی. واژه‌های «تنها»، «همه»، «هیچ‌کدام» و «یکی از» را کنار نمودار یادداشت کن، چون تعداد شاخه‌های ممکن را تغییر می‌دهند.
اگر پاسخ قطعی نیست، همان را تشخیص بده
فرض کن فقط می‌دانیم «رها فرزند امید است» و جنسیت رها گفته نشده است. می‌توان گفت رها فرزند امید است، اما میان «پسر» و «دختر» انتخاب قطعی نداریم. در یک سؤال چندجمله‌ای شاید سرنخ دیگری جنسیت را روشن کند؛ تا آن زمان کنار نام رها علامت سؤال بگذار. نبود داده را با ظاهر نام یا حدس شخصی پر نکن.
تمرین کوتاه با پاسخ مرحله‌ای
تمرین: ناهید خواهرِ کامران است. کامران پدرِ بهار است. بهار خواهرِ پویاست. ناهید چه نسبتی با پویا دارد؟ کامران و ناهید را در یک ردیف بگذار، بهار و پویا را یک ردیف پایین‌تر و زیر کامران قرار بده. ناهید خواهر پدر پویاست؛ پس عمه اوست. حال جهت را برعکس کن: پویا برادرزاده ناهید است.
مهارت‌های مکمل برای متن‌های شلوغ
اگر چند قید در جمله‌ها پخش شده است، روش خواندن سؤال‌های چندشرطی کمک می‌کند هر قید را جدا علامت بزنی. برای تبدیل متن به نمودار ساده از رسم شکل برای حل مسئله استفاده کن و اگر چند فرد و ویژگی باید هم‌زمان تطبیق داده شوند، سراغ جدول منطقی برو؛ آن مسئله با شجره‌نامه تفاوت دارد.
چک‌لیست نهایی و جمع‌بندی
پیش از انتخاب گزینه بررسی کن: ۱) پرسش نسبت چه کسی را از دید چه کسی می‌خواهد؟ ۲) هر جمله را به یک پیوند تبدیل کرده‌ام؟ ۳) نسل‌ها در ردیف درست‌اند؟ ۴) جنسیت یا خواهر و برادر بودن را بدون دلیل فرض نکرده‌ام؟ ۵) پاسخ را با مسیر معکوس کنترل کرده‌ام؟ جمع‌بندی: جهت پرسش را بنویس، شجره‌نامه را پیوندبه‌پیوند بساز و فقط اطلاعات قطعی متن را به کار ببر. قالب و ضوابط هر دوره ممکن است تغییر کند؛ جزئیات رسمی آزمون را از اطلاعیه همان سال بگیرید.