تیزهوشان آزمونهمه مقالاتحل سوالات ترتیب حروف الفبا تیزهوشان؛ واژه‌ها را حرف‌به‌حرف مقایسه کن
برای حل سوالات ترتیب حروف الفبا تیزهوشان، واژه‌ها را از حرف اول مقایسه کن و فقط وقتی دو حرف یکسان‌اند به حرف بعد برو. در سؤال جایگاه حرف نیز جهت شمارش و ردیف الفبایی داده‌شده را پیش از محاسبه مشخص کن؛ حدس‌زدن از روی شکل کلی واژه معمولاً باعث جابه‌جایی پاسخ می‌شود.
حل سوالات ترتیب حروف الفبا تیزهوشان در چهار گام
گام اول، خواسته را مشخص کن: مرتب‌کردن واژه‌ها، یافتن واژه زودتر یا پیدا کردن جایگاه یک حرف. گام دوم، ردیف الفبا و جهت شمارش را از صورت سؤال بردار. گام سوم، حروف واژه‌ها را هم‌ستون بنویس و از راست، یعنی آغاز واژه فارسی، مقایسه کن. گام چهارم، درست در نخستین حرف متفاوت تصمیم بگیر و برای واژه‌های باقی‌مانده همین کار را تکرار کن.
ردیف الفبا را یک بار روشن بنویس
ترتیب رایج حروف فارسی چنین است: ا، ب، پ، ت، ث، ج، چ، ح، خ، د، ذ، ر، ز، ژ، س، ش، ص، ض، ط، ظ، ع، غ، ف، ق، ک، گ، ل، م، ن، و، ه، ی. اگر خود سؤال ردیف یا شیوه دیگری برای «آ»، فاصله یا نشانه‌ها داده باشد، همان قرارداد سؤال ملاک است. به‌جای تکیه بر حفظ سریع، بخش لازم ردیف را کوتاه روی چرک‌نویس بنویس.
مرتب کردن کلمات به ترتیب الفبا از نخستین تفاوت شروع می‌شود
برای مقایسه «پاییز» و «پرواز»، حرف اول هر دو «پ» است؛ پس هنوز نمی‌توان تصمیم گرفت. حرف دوم «ا» و «ر» است و «ا» در الفبا زودتر می‌آید، بنابراین «پاییز» پیش از «پرواز» قرار می‌گیرد. لازم نیست حروف بعدی را بررسی کنی. مقایسه همیشه از ابتدای واژه است، نه از حرفی که بیشتر به چشم می‌آید.
مثال حل‌شده: چهار واژه نزدیک را مرتب کن
واژه‌های «باران»، «بادام»، «باغچه» و «بهار» را در نظر بگیر. حرف اول همه «ب» است. در حرف دوم، سه واژه «ا» و یک واژه «ه» دارند؛ پس «بهار» بعد از سه واژه دیگر می‌آید. میان سه واژه باقی‌مانده، حرف سوم به‌ترتیب «ر»، «د» و «غ» است. چون د پیش از ر و ر پیش از غ می‌آید، پاسخ نهایی «بادام، باران، باغچه، بهار» است.
وقتی یک واژه آغاز کامل واژه دیگر است
«کار» و «کارتن» در سه حرف اول یکسان‌اند و واژه نخست همان‌جا تمام می‌شود. در مرتب‌سازی معمول فرهنگ‌نامه‌ای، واژه کوتاه‌تر یعنی «کار» پیش از «کارتن» قرار می‌گیرد. این قانون فقط زمانی به کار می‌آید که همه حروف واژه کوتاه‌تر با آغاز واژه بلندتر یکسان باشند؛ کوتاه‌بودن به‌تنهایی دلیل زودترآمدن نیست.
جایگاه حرف را با جهت شمارش پیدا کن
اگر پرسش جایگاه یک حرف را می‌خواهد، اول بنویس شمارش از آغاز الفباست یا از پایان. برای نمونه «چ» از آغاز در جایگاه هفتم ردیف رایج قرار دارد. اگر سؤال جایگاه را از سمت پایان بخواهد، می‌توانی از رابطه «تعداد کل حروف منهای جایگاه از آغاز، به‌علاوه یک» استفاده کنی؛ برای چ می‌شود ۳۲−۷+۱، یعنی جایگاه ۲۶ از پایان. پاسخ را با شمردن کوتاه از انتها کنترل کن.
تمرین اول: نخستین حرف متفاوت را علامت بزن
این چهار واژه را مرتب کن: «نقاش»، «نرده»، «نمک» و «نشان». حرف اول همه «ن» است. حرف دوم به‌ترتیب «ق»، «ر»، «م» و «ش» است. در ردیف الفبا «ر» پیش از «ش»، سپس «ق» و بعد «م» قرار می‌گیرد؛ بنابراین ترتیب درست «نرده، نشان، نقاش، نمک» است. اکنون زیر حرف دوم هر واژه خط بکش و تصمیم را فقط با همان ستون توضیح بده.
تمرین دوم: واژه کوتاه‌تر را در جای درست بگذار
سه واژه «دان»، «دانش» و «دانا» را مرتب کن. «دان» آغاز مشترک هر سه واژه است، پس خود «دان» نخست می‌آید. برای دو واژه دیگر، پس از «دان» حروف «ش» و «ا» را مقایسه می‌کنیم؛ چون «ا» زودتر است، ترتیب کامل «دان، دانا، دانش» خواهد بود. این بار واژه کوتاه‌تر اول است، اما جای دو واژه بلندتر را نخستین حرف اضافه تعیین می‌کند.
سه دام رایج و راه اصلاح آن‌ها
دام اول، مقایسه همه واژه‌ها با نگاه کلی است؛ حروف را ستونی بنویس. دام دوم، رفتن به حرف دوم پیش از برابر بودن حرف اول است؛ هر ستون را کامل کن و بعد جلو برو. دام سوم، اشتباه در جهت پرسش‌هایی مانند «سومین حرف از پایان» است؛ یک پیکان جهت بکش و نقطه شروع را علامت بزن. اگر املای واژه‌ای در صورت سؤال مبهم است، همان شکل نوشته‌شده را مبنا بگیر و حرفی از خودت اضافه نکن.
مرز این مهارت با موضوع‌های نزدیک
در استدلال کلامی باید رابطه معنایی واژه‌ها را پیدا کنی؛ اینجا معنی واژه معمولاً نقشی ندارد و ترتیب نویسه‌ها مهم است. در سؤال‌های رمزگذاری نشانه‌ها طبق یک نگاشت به حرف یا عدد تبدیل می‌شوند، اما این مقاله مقایسه مستقیم حروف فارسی را آموزش می‌دهد. اگر صورت سؤال چند قید درباره جهت و جایگاه داشت، از روش خواندن سؤال‌های چندشرطی کمک بگیر.
چک‌لیست نهایی و جمع‌بندی
پیش از انتخاب پاسخ بررسی کن: ۱) خواسته مرتب‌سازی است یا جایگاه حرف؟ ۲) ردیف و جهت را از خود سؤال برداشته‌ام؟ ۳) مقایسه را از آغاز واژه انجام داده‌ام؟ ۴) در نخستین حرف متفاوت تصمیم گرفته‌ام؟ ۵) اگر یک واژه آغاز واژه دیگر بود، پایان واژه کوتاه‌تر را دیده‌ام؟ جمع‌بندی: واژه‌ها را هم‌ستون کن، از حرف اول جلو برو و با نخستین تفاوت ترتیب را مشخص کن. قالب و ضوابط آزمون ممکن است تغییر کند؛ اطلاعات هر دوره را فقط از اطلاعیه رسمی همان سال بگیرید.